Câu 1: Xác định thể thơ của văn bản.

• Bài thơ được viết theo thể thất ngôn xen lục ngôn (bảy chữ xen sáu chữ).

Câu 2: Bài thơ gieo vần gì?

• Bài thơ gieo vần "ao", thể hiện qua các từ: nào, ao, cao, vào.

Câu 3: Bức tranh quê cũ được thể hiện bằng hình ảnh nào?

• Bức tranh quê hương hiện lên với những hình ảnh bình dị, gần gũi:
  "Rau trong nội, cá trong ao" → Cuộc sống thanh đạm, tự nhiên.
  "Khách đến vườn còn hoa lác" → Cảnh vườn quê giản dị.
  "Thơ nên cửa thấy nguyệt vào" → Ánh trăng soi vào cửa gợi lên vẻ đẹp thơ mộng.

Câu 4: Nhân vật trữ tình trong bài thơ là ai?

• Nhân vật trữ tình chính là tác giả Nguyễn Trãi, một con người yêu quê hương, khao khát cuộc sống an nhàn nhưng vẫn mang nỗi niềm suy tư.

Câu 5: Chỉ ra và nêu tác dụng nghệ thuật của các câu thơ lục ngôn trong bài.

• Hai câu lục ngôn trong bài:
  "Cách song mai tỉnh hồn Cô dịch"
  "Kề nước cầm đưa tiếng Cửu cao"

• Tác dụng nghệ thuật:

  • Kết hợp hài hòa với câu thất ngôn, tạo nhịp điệu linh hoạt cho bài thơ.
  • Gợi lên hình ảnh thiên nhiên thanh tĩnh, mang âm hưởng hoài niệm về quá khứ.

Câu 6: Anh/chị hiểu như thế nào về tâm trạng của tác giả trong hai câu thơ:

"Cảnh thanh dường ấy chăng về nghỉ,
Lẩn thẩn làm chi áng mận đào."

• Hai câu thơ thể hiện tâm trạng bâng khuâng, nuối tiếc của tác giả.
• "Cảnh thanh dường ấy chăng về nghỉ" → Gợi ý niềm mong ước được sống an nhàn nơi quê hương với cảnh thanh bình.
• "Lẩn thẩn làm chi áng mận đào" → Cảm giác băn khoăn, tự vấn bản thân: Tại sao còn vướng bận với chốn quan trường hay cuộc sống xô bồ?
• Câu thơ thể hiện tâm sự trăn trở, muốn rũ bỏ danh lợi để trở về quê hương nhưng vẫn còn điều day dứt.