Phân tích bài văn lượm

 Đáp án `+`  giải thích

Tố Hữu (1920–2002), tên thật là Nguyễn Kim Thành, là một trong những nhà thơ tiêu biểu của nền văn học cách mạng Việt Nam. Ông được mệnh danh là "ngọn cờ đầu của thơ ca cách mạng" với phong cách thơ trữ tình chính trị, giàu cảm xúc và gắn bó sâu sắc với đất nước, dân tộc. Tác phẩm của ông thường phản ánh tinh thần yêu nước, lý tưởng cách mạng và tình cảm chân thành với con người, đặc biệt là những người lao động, chiến sĩ. Bài thơ "Lượm" được sáng tác năm 1949, trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, kể về câu chuyện cảm động của một em bé liên lạc dũng cảm, hy sinh vì nhiệm vụ. Bài thơ là bức chân dung sinh động về Lượm, một cậu bé hồn nhiên, ngây thơ nhưng cũng rất anh dũng, quả cảm.

Bài thơ "Lượm" được viết theo thể thơ bốn chữ, nhịp điệu nhanh, phù hợp với tính cách hồn nhiên, nhanh nhẹn của nhân vật Lượm. Mạch cảm xúc chủ đạo của bài thơ đi từ niềm vui, sự ngưỡng mộ trước hình ảnh Lượm đến nỗi đau xót, tiếc thương khi em hy sinh. Bài thơ mở đầu bằng hoàn cảnh gặp gỡ giữa nhân vật trữ tình và Lượm:

" Ngày Huế đổ máu,

Chú Hà Nội về,

Tình cờ chú cháu,

Gặp nhau Hàng Bè. "

Khổ thơ đầu tiên giới thiệu hoàn cảnh gặp gỡ giữa nhân vật trữ tình và Lượm. "Ngày Huế đổ máu" gợi lên không khí chiến tranh ác liệt, đầy đau thương. "Chú Hà Nội về" cho thấy nhân vật trữ tình xuất hiện, mang hơi thở của người chiến sĩ. "Tình cờ chú cháu, Gặp nhau Hàng Bè" diễn tả cuộc gặp gỡ tình cờ nhưng đầy ấm áp, thân tình. Ngôn ngữ giản dị, hình ảnh chân thực tạo cảm giác gần gũi, thân thiết.

Tiếp theo, bài thơ miêu tả hình ảnh Lượm với vẻ ngoài hồn nhiên, ngây thơ:

" Chú bé loắt choắt,

Cái xắc xinh xinh,

Cái chân thoăn thoắt,

Cái đầu nghênh nghênh."

Hình ảnh Lượm hiện lên thật sinh động qua những từ láy : "loắt choắt", "xinh xinh", "thoăn thoắt", "nghênh nghênh". Cậu bé nhỏ bé nhưng nhanh nhẹn, đáng yêu, với chiếc xắc nhỏ xinh và dáng đi thoăn thoắt. Cái đầu "nghênh nghênh" thể hiện sự tự tin, hồn nhiên của tuổi trẻ. Nhịp thơ nhanh, vui tươi phù hợp với tính cách hoạt bát của Lượm.

Khổ thơ thứ ba khắc họa hình ảnh Lượm làm nhiệm vụ liên lạc với tinh thần dũng cảm, không ngại hiểm nguy:

" Vụt qua mặt trận,

Đạn bay vèo vèo,

Thư đề "Thượng khẩn",

Sợ chi hiểm nghèo ? "

Lượm băng mình qua chiến trường đầy nguy hiểm, nơi "đạn bay vèo vèo". Nhưng cậu bé không hề sợ hãi, bởi nhiệm vụ "Thượng khẩn" luôn được đặt lên hàng đầu. Câu hỏi tu từ "Sợ chi hiểm nghèo?" nhấn mạnh sự dũng cảm, quyết tâm của Lượm. Hình ảnh cậu bé liên lạc nhỏ bé nhưng kiên cường trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến.

Tuy nhiên, bài thơ không chỉ dừng lại ở niềm vui, sự ngưỡng mộ mà còn chuyển sang nỗi đau xót khi Lượm hy sinh:

" Bỗng lòe chớp đỏ,

Thôi rồi, Lượm ơi!

Chú đồng chí nhỏ,

Một dòng máu tươi. "

Khoảnh khắc Lượm hy sinh được miêu tả qua hình ảnh "chớp đỏ" – ánh sáng chói lòa của đạn nổ. Tiếng kêu "Thôi rồi, Lượm ơi!" vang lên đầy đau đớn, tiếc thương. Hình ảnh "một dòng máu tươi" trên chiến trường gợi lên sự mất mát, đau thương vô hạn. Nghệ thuật đối lập giữa "chớp đỏ" và "dòng máu tươi" tạo ấn tượng mạnh, khắc sâu vào lòng người đọc.

Bài thơ kết thúc bằng hình ảnh Lượm vẫn sống mãi trong lòng mọi người:

" Lượm ơi, còn không?

Chú bé loắt choắt,

Cái xắc xinh xinh,

Cái chân thoăn thoắt,

Cái đầu nghênh nghênh . "

Câu hỏi tu từ "Lượm ơi, còn không?" thể hiện nỗi niềm tiếc thương, nhớ nhung của tác giả. Hình ảnh Lượm với vẻ ngoài hồn nhiên, ngây thơ được lặp lại, như một cách khẳng định rằng cậu bé sẽ sống mãi trong ký ức của những người ở lại.

Qua bài thơ "Lượm", Tố Hữu đã khắc họa thành công hình ảnh một chiến sĩ nhỏ tuổi với tinh thần dũng cảm, hy sinh vì nhiệm vụ. Bài thơ không chỉ là bức chân dung đẹp đẽ về Lượm mà còn là lời tri ân sâu sắc đối với những hy sinh thầm lặng của thế hệ trẻ trong kháng chiến. Ngôn ngữ giản dị, hình ảnh chân thực, nhịp điệu linh hoạt, kết hợp khéo léo giữa chất trữ tình và chất anh hùng ca đã tạo nên sức hấp dẫn riêng cho tác phẩm.

Bài thơ "Lượm" nhắc nhở chúng ta về tinh thần yêu nước, lòng dũng cảm và sự biết ơn đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc. Đó là bài học quý giá mà Tố Hữu gửi gắm qua từng câu thơ, để thế hệ trẻ hôm nay luôn trân trọng và phát huy truyền thống anh hùng của cha ông.

`color{#bb8aff}{K}color{#ac9bfd}color{#9eacfc}{az}color{#8fbefa}{u}color{#80cff9}{mi}color{#72e0f7}{}`