Nguyễn Thành Long là nhà văn trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp, chuyên viết truyện ngắn mang phong cách trữ tình, thơ mộng. "Lặng lẽ Sa Pa" là tác phẩm tiêu biểu, được viết sau chuyến đi thực tế lên Lào Cai năm 1970. Truyện ca ngợi những con người lao động thầm lặng, cống hiến cho đất nước.

Tình huống truyện xoay quanh cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa ông họa sĩ, cô kỹ sư và anh thanh niên làm khí tượng trên đỉnh Yên Sơn. Nhân vật anh thanh niên là người yêu nghề, tận tụy với công việc dù sống cô đơn. Anh luôn lạc quan, trách nhiệm và coi công việc là niềm vui, đóng góp vào chiến đấu, sản xuất của đất nước. Bên cạnh đó, còn có những con người cống hiến như kỹ sư nông nghiệp, người nghiên cứu sét, tất cả đều lao động âm thầm nhưng đầy ý nghĩa.

Truyện ngắn có giọng văn nhẹ nhàng, trữ tình, xây dựng nhân vật chân thực. "Lặng lẽ Sa Pa" không chỉ ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên mà còn tôn vinh những con người lao động giản dị nhưng phi thường.