1. Vị trí địa lý:

- Lãnh thổ bao gồm phần lớn Ấn Độ, Pakistan, Nepal và Bangladesh ngày nay.

- Phía bắc là dãy Himalaya hùng vĩ, tạo thành bức tường tự nhiên ngăn cách với Trung Á.

- Phía tây và phía đông là đồng bằng châu thổ màu mỡ do sông Ấn và sông Hằng bồi đắp.

2. Hệ thống sông ngòi:

- Sông Ấn: Bắt nguồn từ dãy Himalaya, chảy qua Kashmir rồi vào Pakistan, có chiều dài từ 2900 đến 3200 km.

- Sông Hằng: Bắt nguồn từ dãy Himalaya, chảy theo hướng đông nam qua Bangladesh rồi đổ vào vịnh Bengal, dài 2510 km.

+ Hai con sông này cung cấp nguồn nước dồi dào cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt, đồng thời là tuyến giao thông quan trọng.

3. Địa hình:

- Đa dạng với núi cao, đồng bằng, sa mạc và bờ biển.

- Đồng bằng châu thổ sông Ấn và sông Hằng là vùng đất màu mỡ, trù phú, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp.

4. Khí hậu:

- Khí hậu nhiệt đới gió mùa, với mùa hè nóng ẩm và mùa đông khô lạnh.

- Lượng mưa phân bố không đều, tập trung vào mùa hè, gây ra lũ lụt ở một số vùng.

- Sự tác động của gió mùa ảnh hưởng lớn đến nông nghiệp, đặc biệt là trồng lúa nước.

5. Thuận lợi:

- Đất đai màu mỡ, nguồn nước dồi dào, khí hậu thuận lợi cho phát triển nông nghiệp.

- Hệ thống sông ngòi là tuyến giao thông quan trọng, kết nối các vùng miền.

6. Khó khăn:

- Lũ lụt vào mùa mưa gây thiệt hại cho sản xuất và đời sống.

- Địa hình hiểm trở ở vùng núi gây khó khăn cho giao thông và giao thương.

⇒ Tóm lại, lưu vực sông Ấn và sông Hằng có điều kiện tự nhiên đa dạng, vừa tạo ra những thuận lợi cho phát triển nông nghiệp và giao thông, vừa đặt ra những thách thức về thiên tai. Chính những điều kiện này đã ảnh hưởng sâu sắc đến sự hình thành và phát triển của nền văn minh Ấn Độ cổ đại.