Hà Lâm Kỳ, một nhà văn nổi tiếng với những tác phẩm viết cho thiếu nhi, đã để lại dấu ấn đậm nét trong lòng độc giả với tác phẩm "Kỷ vật cuối cùng". Được xuất bản lần đầu vào năm 1991, tác phẩm này đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của bạn đọc và trở thành một trong những tác phẩm tiêu biểu trong chương trình giảng dạy văn học địa phương cho học sinh. "Kỷ vật cuối cùng" không chỉ đơn thuần là câu chuyện về một người anh hùng nhỏ tuổi mang tên Hoàng Văn Thọ mà còn là một bản hùng ca đầy cảm xúc về nghị lực, lòng yêu nước và sự hy sinh vì một độc lập tự do cho dân tộc.
Tác phẩm mang đến cho độc giả hình ảnh chân thực và sinh động về Hoàng Văn Thọ, một thiếu niên dũng cảm, thông minh, đầy nhiệt huyết và trách nhiệm. Thọ là người đứng đầu Đội Thiếu niên Trung Kiên Đại Lịch, nơi ông lớn lên và chịu ảnh hưởng sâu sắc từ khí chất, văn hóa và cảnh vật quê hương mình. Tác giả khéo léo khắc họa nhân vật Thọ không chỉ qua hành động mà còn thông qua những suy tư, cảm xúc sâu sắc của anh về chiến tranh, gia đình và quê hương. Nhân vật này hiện lên với một tâm hồn nhạy cảm và nồng nàn, luôn ghi nhớ và trân trọng những kỷ niệm về người thân cũng như tình yêu đất nước, trong bối cảnh lịch sử đầy biến động của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Cốt truyện của "Kỷ vật cuối cùng" không chỉ đơn thuần là những tình tiết về chiến tranh mà còn là hành trình khôn lớn của Thọ từ một cậu bé hồn nhiên, vô tư thành một người thanh niên dũng cảm khi phải đối mặt với những hiểm nguy trong cuộc sống. Đi qua những biến cố lớn, Thọ thể hiện được ý chí kiên cường và quyết tâm thực hiện những nhiệm vụ thiêng liêng mà lịch sử giao phó. Tình cảm gia đình và tình bạn được phản ánh sâu sắc qua những mối quan hệ giữa Thọ và các nhân vật xung quanh, tạo nên bức tranh ấm áp về tình yêu thương và sự gắn kết chặt chẽ giữa con người với con người trong bối cảnh khó khăn. Những mối quan hệ này vừa là nguồn động viên cho Thọ, vừa khắc họa sự hy sinh và những giá trị nhân văn sâu sắc trong cuộc sống.
Chiếc áo chàm mà Thọ gửi lại cho người bạn gái trước khi ra trận không chỉ là một kỷ vật vật chất mà còn mang theo những ý nghĩa tinh thần sâu sắc. Nó trở thành biểu tượng cho tình yêu trong sáng, lòng dũng cảm và những kỷ niệm không thể nào quên giữa họ. Chiếc áo chàm không chỉ đơn thuần là một vật dụng mà còn là minh chứng cho tâm huyết và tình cảm của Thọ dành cho quê hương, cho những người xung quanh. Qua biểu tượng này, tác giả gửi gắm những thông điệp mạnh mẽ về giá trị của những kỷ vật tinh thần trong việc gìn giữ ký ức và di sản văn hóa của mỗi con người.
Hà Lâm Kỳ đã khéo léo sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, thể hiện phong cách viết giản dị nhưng sâu sắc. Những câu văn mộc mạc nhưng lôi cuốn tạo ra sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với độc giả trẻ. Ông không chỉ viết nên những trang văn để giải trí mà còn nhằm mục đích giáo dục, mang đến cho thế hệ trẻ những bài học quý báu về lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và sự hy sinh vì tập thể. Thông qua tác phẩm, người đọc không chỉ cảm nhận được không khí kháng chiến hào hùng mà còn thấy được sức sống mãnh liệt của một thế hệ đã sống và chiến đấu vì độc lập tự do.