Nguyên nhân sụp đổ chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu và Liên Xô:

*Nguyên nhân chủ quan:

- Quản lí kinh tế kém: Hệ thống kinh tế tập trung, quan liêu dẫn đến lãng phí và thiếu hiệu quả.

- Thiếu dân chủ: Chế độ độc tài, không có tự do chính trị, khiến người dân bất mãn.

- Khủng hoảng niềm tin: Người dân mất niềm tin vào đảng và chính quyền.

*Nguyên nhân khách quan:

- Áp lực từ phương tây: Cạnh tranh khốc liệt từ các nước tư bản.

- Biến động toàn cầu:  Xu hướng toàn cầu hoá và sự chuyển mình của các quốc gia khác.

- Khủng hoảng năng  lượng: Sự sụt giảm giá dầu và khủng hoảng kinh tế toàn cầu ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế Liên Xô.