Hình ảnh người nông dân trước Cách mạng tháng Tám 1945 trong các tác phẩm văn học của Nam Cao và Ngô Tất Tố đã được khắc họa một cách chân thực, sâu sắc, phơi bày những bi kịch và sự khốn cùng trong xã hội phong kiến và thực dân đương thời. Hai tác phẩm tiêu biểu là Lão Hạc của Nam Cao và Tắt đèn của Ngô Tất Tố đã thể hiện rõ ràng cuộc sống đau khổ, bế tắc và tinh thần đấu tranh của người nông dân.

1. Hình ảnh người nông dân qua tác phẩm Lão Hạc của Nam Cao

Trong truyện ngắn Lão Hạc, Nam Cao đã xây dựng hình tượng người nông dân khốn khó, tiêu biểu là nhân vật lão Hạc. Qua nhân vật này, tác giả làm nổi bật những đặc điểm sau:

• Nỗi khổ về vật chất: Lão Hạc là người nông dân nghèo khổ, không có đủ tiền để lo cho bản thân. Lão mất vợ sớm, con trai không thể lấy vợ vì nhà nghèo nên bỏ đi làm ăn xa, để lại lão sống cô độc. Lão chỉ có một mảnh vườn nhỏ và con chó Vàng làm bạn.
• Nỗi đau tinh thần: Lão Hạc luôn day dứt và buồn bã vì không đủ khả năng nuôi sống bản thân và lo cho con trai. Điều khiến lão đau khổ nhất là phải bán đi con chó Vàng, kỷ vật của con trai, mà lão rất yêu quý. Sau khi bán chó, lão sống trong cảm giác tội lỗi, tự trách bản thân vì đã phản bội tình cảm.
• Sự lựa chọn bi kịch: Trước hoàn cảnh nghèo đói và không muốn làm gánh nặng cho con, lão Hạc chọn cái chết để bảo toàn chút tài sản còn lại cho con trai. Cái chết của lão là sự kết thúc bi thảm của một cuộc đời bế tắc, phản ánh số phận của nhiều người nông dân lúc bấy giờ.

Qua hình ảnh lão Hạc, Nam Cao thể hiện sự đồng cảm sâu sắc với những người nông dân nghèo khó, đồng thời tố cáo xã hội bất công, đầy áp bức và bóc lột khiến họ rơi vào cảnh khốn cùng. Lão Hạc là biểu tượng cho những người nông dân nghèo nhưng giàu tình cảm, trung thực và tự trọng, dù phải đối mặt với bi kịch cuộc đời.

2. Hình ảnh người nông dân qua tác phẩm Tắt đèn của Ngô Tất Tố

Trong tiểu thuyết Tắt đèn, Ngô Tất Tố đã khắc họa hình ảnh chị Dậu, một người phụ nữ nông dân sống dưới chế độ thực dân phong kiến. Tác phẩm đã phản ánh rõ ràng nỗi khổ của người nông dân, đặc biệt là người phụ nữ nông thôn trong xã hội cũ.

• Cuộc sống cơ cực và bị áp bức: Chị Dậu là người mẹ, người vợ phải gánh vác gia đình giữa cơn bão tố của sưu thuế. Gia đình chị nghèo đến mức không có tiền nộp sưu cho chồng, dẫn đến việc chồng bị bắt bớ, đánh đập tàn nhẫn. Để cứu chồng, chị Dậu phải bán con, bán chó và vay nợ khắp nơi để lo tiền thuế.
• Tinh thần đấu tranh và sức mạnh của người phụ nữ: Chị Dậu không chỉ là nạn nhân của xã hội mà còn là hình mẫu của người phụ nữ dũng cảm. Dù hoàn cảnh rất khốn cùng, chị vẫn kiên cường đấu tranh. Cảnh chị Dậu đánh lại bọn cai lệ khi chúng đến bắt chồng chị là đỉnh điểm của sự phản kháng, cho thấy tinh thần quật cường của người phụ nữ nông dân trước bất công xã hội.
• Bi kịch của người nông dân: Chị Dậu tuy có lúc mạnh mẽ nhưng cuối cùng vẫn không thể thoát khỏi số phận bi thảm của một người nông dân nghèo trong xã hội cũ. Tác phẩm kết thúc với hình ảnh chị phải bỏ nhà ra đi trong đêm tối, để lại một tương lai mờ mịt cho cả gia đình.

Qua nhân vật chị Dậu, Ngô Tất Tố đã khắc họa rõ nét sự bất công và tàn bạo của xã hội phong kiến, thực dân đối với người nông dân. Tắt đèn là một tác phẩm hiện thực sâu sắc, vạch trần sự áp bức và bóc lột, đồng thời thể hiện tinh thần phản kháng của những người nông dân như chị Dậu.

3. So sánh hình ảnh người nông dân trong hai tác phẩm

• Điểm giống nhau:

  • Cả lão Hạc và chị Dậu đều là những người nông dân nghèo khổ, sống trong cảnh bần cùng, bị đẩy vào ngõ cụt bởi xã hội thực dân phong kiến.
  • Họ đều phải đối mặt với bi kịch của sự nghèo đói, thiếu thốn về vật chất và đau khổ về tinh thần.
  • Qua hình ảnh của họ, cả Nam Cao và Ngô Tất Tố đều lên án sâu sắc xã hội thối nát, bất công lúc bấy giờ.

• Điểm khác nhau:

  • Lão Hạc chọn cách tự hủy hoại bản thân để bảo toàn danh dự và chút tài sản cho con. Đó là bi kịch của một người nông dân cam chịu, thụ động, không còn hy vọng.
  • Chị Dậu tuy rơi vào cảnh khốn cùng nhưng vẫn kiên cường phản kháng lại bất công, dù sự phản kháng của chị cũng không mang lại kết quả cuối cùng. Chị đại diện cho những người nông dân mạnh mẽ, có ý chí đấu tranh.

Kết luận

Qua hai tác phẩm Lão Hạc của Nam Cao và Tắt đèn của Ngô Tất Tố, hình ảnh người nông dân trước Cách mạng tháng Tám 1945 hiện lên đầy bi kịch nhưng cũng rất chân thực và sinh động. Họ là những con người chịu đựng sự áp bức, bóc lột tàn bạo của xã hội phong kiến, nhưng vẫn giữ được phẩm giá và tinh thần đấu tranh. Các tác phẩm này đã góp phần quan trọng vào việc phản ánh hiện thực xã hội, làm cơ sở cho các cuộc cách mạng giải phóng dân tộc sau này.

           Chúc cậu học tốt!