lặp Dàn ý so sánh yếu tố kì ảo trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn Dữ với truyện cổ tích Thạch Sanh

A. Mở bài

- Giới thiệu chung

+ Văn học trung đại và dân gian Việt Nam thường sử dụng yếu tố kì ảo để làm cho câu chuyện hấp dẫn, tăng sức gợi cảm và thể hiện ước mơ, quan niệm của con người.

+ Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ) và Thạch Sanh là hai tác phẩm tiêu biểu có nhiều yếu tố kì ảo.

- Nêu vấn đề so sánh: Yếu tố kì ảo trong hai tác phẩm vừa giống vừa khác nhau.

B. Thân bài

1.   Điểm giống

- Đều có nhiều chi tiết kì ảo

+ Chuyện chức phán sự đền Tản Viên: hồn ma hiện về, thế giới âm phủ, Diêm Vương, phép thuật trừng trị kẻ ác…

+ Thạch Sanh: chàng bắn đại bàng cứu công chúa, chém chằn tinh, tiếng đàn làm quân mười tám nước phải rút lui…

- Các chi tiết kì ảo đều làm tăng tính hấp dẫn, kịch tính cho câu chuyện.

- Cùng thể hiện quan niệm công lí: cái thiện, chính nghĩa cuối cùng sẽ chiến thắng cái ác, cái xấu.

2. Điểm khác

- Mục đích sử dụng kì ảo

+ Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (truyền kì): yếu tố kì ảo gắn với thế giới thần linh, quỷ ma, dùng để phản ánh hiện thực xã hội phong kiến, ca ngợi người chính trực, phê phán kẻ tham lam, gian ác.

+ Thạch Sanh (cổ tích): yếu tố kì ảo gắn với nhân vật dũng sĩ và trí tưởng tượng dân gian, thể hiện ước mơ về công lí, hạnh phúc, sự chiến thắng của người nghèo trước kẻ giàu ác độc.

- Cách xây dựng yếu tố kì ảo

+ Trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên, yếu tố kì ảo mang màu sắc rùng rợn, huyền bí (ma quỷ, đêm tối, âm phủ).

+ Trong Thạch Sanh, yếu tố kì ảo tươi sáng, mang tính phi thường và kì diệu (dũng sĩ diệt quái vật, có cây đàn thần, nồi cơm thần).

C. Kết bài

- Khẳng định vai trò của yếu tố kì ảo trong cả hai tác phẩm: làm cho câu chuyện thêm đặc sắc, hấp dẫn, phản ánh niềm tin vào công lí và ước mơ tốt đẹp của con người.

- Tuy nhiên, sắc thái kì ảo khác nhau: Chuyện chức phán sự đền Tản Viên đậm màu huyền bí của truyền kì trung đại, còn Thạch Sanh lung linh màu sắc cổ tích dân gian.

Đáp án:

Giải thích các bước giải:

 I. Mở bài:

+Giới thiệu về yếu tố kì ảo và vai trò của yếu tố kì ảo trong văn học dân gian và văn học trung đại

+Giới thiệu về tác phẩm "Chuyện chức phán sự đền Tản Viên" (Nguyễn Dữ) và "Thạch Sanh"

+Nêu vấn đề: yếu tố kì ảo trong Chuyện chức phán sự đền Tản Viên (Nguyễn Dữ) và Thạch Sanh có những điểm giống và khác nhau, góp phần thể hiện tư tưởng, quan niệm của tác giả và nhân dân.

II.Thân bài:

a. Sơ lược về tác phẩm

+Chuyện chức phán sự đề Tản Viên:Ngô Tử Văn vốn là một kẻ sĩ chính trực, khảng khái. Trong làng có ngôi đền linh thiêng, nhưng từ khi một tên tướng giặc nhà Minh tử trận gần đó, hồn hắn trú ngụ trong đền và thường xuyên tác oai tác quái. Phẫn nộ trước việc ấy, Tử Văn đã châm lửa đốt đền để trừ hại cho dân. Sau khi đốt đền, chàng phát bệnh sốt mê man và mơ thấy tên hung thần đến đòi trả đền, thậm chí đe dọa bắt xuống âm phủ. Thổ thần hiện ra, khâm phục nghĩa khí của Tử Văn, đồng thời mách cho chàng biết tội ác của hung thần và cách ứng phó. Đêm đó, khi bệnh tình trở nặng, hai quỷ sứ đã đến bắt Tử Văn xuống âm phủ. Trước Diêm Vương, chàng dũng cảm tố cáo tội ác của tên giặc, khiến hắn bị trừng trị thích đáng. Thổ thần được phục chức, còn Tử Văn được trả lại dương gian. Một tháng sau, Thổ thần tiến cử Tử Văn giữ chức phán sự đền Tản Viên để đền đáp công lao.

+Thạch Sanh:

Thạch Sanh mồ côi cha mẹ từ nhỏ, sống một mình trong túp lều dưới gốc đa, gia tài duy nhất là lưỡi búa cha để lại. Thấy chàng khỏe mạnh, Lý Thông giả vờ kết nghĩa huynh đệ, rồi rủ Thạch Sanh về ở cùng. Đến lượt nhà mình phải nộp mạng cho chằn tinh, Lý Thông lừa Thạch Sanh đi thay. Thạch Sanh dũng cảm giết chết chằn tinh, nhưng Lý Thông lại cướp công. Trong ngày hội kén phò mã, công chúa bị đại bàng bắt đi, Thạch Sanh bắn bị thương nó và lần theo dấu máu để cứu công chúa. Song Lý Thông lại phản bội, lấp hang nhốt Thạch Sanh dưới vực. Chàng giết chết đại bàng, cứu con vua Thủy Tề và được ban nhiều vàng bạc, song chỉ nhận một cây đàn rồi trở về gốc đa. Về sau, bị hồn chằn tinh và đại bàng vu oan, Thạch Sanh bị bắt giam. Trong ngục, chàng gảy đàn giãi bày nỗi oan khuất, nhờ vậy sự thật được sáng tỏ. Lý Thông bị trừng trị, còn Thạch Sanh được vua gả công chúa. Khi quân chư hầu sang xâm lược, Thạch Sanh gảy đàn khiến mười tám nước xin hàng. Chàng nấu nồi cơm thết đãi, ăn mãi không hết, khiến quân sĩ khâm phục rút lui.

b. So sánh

*Điểm giống nhau:

-Đều có các chi tiết kì ảo:

`@`Chuyện chức phán sự đền Tản Viên:

+Hồn ma tên tướng giặc họ Thôi:Sau khi chết trận trên đất Việt, hắn hóa thành yêu quái, chiếm ngôi miếu của Thổ công và gây hại cho dân chúng, trở thành nhân vật phản diện điển hình nhất trong truyện.

+Sau khi đốt đền Ngô Tử Văn lên cơn sốt rét và bị bắt đến trước mặt Diêm Vương.

+ Trước điện Diêm Vương, tên họ Thôi dùng lời lẽ điêu ngoa, lươn lẹo, nhằm buộc tội khiến Tử Văn phải bị trừng phạt.

+ Kết cục của tên này là bị nhét gỗ vào miệng rồi đày xuống ngục Cửu U.

`@`Thạch Sanh:

+Thạch Sanh giết chằn Tinh

+Thạch Sanh giết đại bàng

+Hồn Chằn tinh và đại bàng vu oan Thạch Sanh

+Tiếng đàn của Thạch Sanh vang lên trong ngục và lúc ra với quân giặc.

+Niêu cơm của Thạch Sanh ăn mãi không hết.

-Phản ánh tín ngưỡng,khát vọng của dân gian:phản ánh niềm tin vào thế giới thần linh, sự tồn tại của các thế lực siêu nhiên, sự phân chia giữa thiện và ác. Niềm tin mãnh liệt vào sự chiến thắng của các thiện.

-Tạo sự hấp dẫn, kịch tính cho tác phẩm, làm nổi bật cuộc chiến giữa thiện và ác.

*Điểm khác nhau:

-Nguồn gốc:

+Thạch Sanh: chịu ảnh hưởng của truyện cổ tích dân gian, mang tính hoang đường, thần kì.

+Chuyện chức phán sự đền Tản Viên: chịu ảnh hưởng tín ngưỡng dân gian nhưng được sáng tạo thêm

-Mục đích:

 +Chuyện chức phán sự đền Tản Viên: phản ánh hiện thực xã hội phong kiến, vừa ca ngợi những con người chính trực, ngay thẳng, đồng thời phê phán, lên án bọn tham lam, gian ác.

+Thạch Sanh:yếu tố kì ảo gắn liền với hình tượng người dũng sĩ và trí tưởng tượng phong phú của dân gian, qua đó thể hiện khát vọng về công lí, hạnh phúc và ước mơ chiến thắng của người nghèo trước bọn giàu có, gian ác.

-Ý nghĩa

 +Chuyện chức phán sự đền Tản Viên:nhấn mạnh công lí, sự chính trực, phê phán cái ác, tôn vinh tinh thần ngay thẳng, chính nghĩa của con người .

+Thạch Sanh:ca ngợi sức mạnh, trí tuệ, lòng dũng cảm, tinh thần lạc quan và niềm tin vào chiến thắng cuối cùng của cái thiện.

III. Kết bài

-Khẳng định điểm tương đồng: cả hai tác phẩm đều dùng yếu tố kì ảo để làm nổi bật cuộc đấu tranh thiện ,ác.

+Thạch Sanh phản ánh ước mơ, niềm tin lạc quan của nhân dân về sự chiến thắng của cái thiện và khát vọng về một cuộc sống công bằng, tốt đẹp.

+Chuyện chức phán sự đền Tản Viên thể hiện tư tưởng nhân văn tiến bộ của Nguyễn Dữ: đề cao công lí, sự chính trực và sức mạnh của con người khi dám chống lại cái ác.