𝚁𝚞𝚋𝚢

   Hình ảnh của người bà xen lẫn tình bà cháu thắm thiết từ lâu đã đi vào những dòng văn, những dòng thơ, những thi phẩm của làng văn học Việt Nam. Ta bắt gặp trong dòng chảy của văn chương Việt Nam là bài thơ ''Tiếng gà trưa'' của nhà thơ Xuân Quỳnh, là ''Quà của bà'' của nhà văn Vũ Tú Nam,... nhưng để lại trong lòng mỗi người đọc sâu sắc nhất, để lại những ấn tượng khó phai khi nghĩ đến chính là bài thơ ''Bếp lửa'' của nhà thơ Bằng Việt. Bài thơ là lời ca của tác giả về những kí ức bên người bà tần tào và bếp lửa thân thương. Ngay từ khổ đầu tiên, hình ảnh bếp lửa ''ấp iu nồng đượm'' và '''chờn vờn sương sớm'' đã khơi nguồn cảm xúc trong cháu. Những năm nạn đói `-` `1945`, khi người thi sĩ mới lên bốn tuổi nhưng ''đã quen'' mùi khói thể hiện hương khói từ bếp lửa đã đồng hành cùng cháu lâu lắm rồi khi bố đi làm công việc đánh xe. Thế rồi, tám năm dài đằng đẵng, cháu và bà vẫn cùng nhau nhóm bếp lửa, bà hệt người thầy, người cha và cả người mẹ khi ''dạy'', ''chăm'', ''bảo'' cháu. Trong khổ thơ còn xuất hiện tiếng chim tu hú. Mượn hình ảnh của loài chim tu hú, nghe tiếng loài chim tu hú, dường như nhà thơ Bằng Việt đã thể hiện sự may mắn của bản thân mình khi được sống với bà, được bà chăm sóc và yêu thương, dường như người thi sĩ bộc lộ tất thảy tình yêu thương, sự biết ơn dành cho người bà lam lũ của chính bản thân mình. Thế rồi, khi giặc đến, làng cháy ''cháy tàn cháy rụi'', một nghệ thuật tách từ được người thi sĩ khéo léo sử dụng, đã cho thấy sự khủng khiếp và dữ dội của chiến tranh nhưng bà hiện lên thực sự kiên cường và vững chãi biết bao khi dặn cháu rằng không kể với bố để bố yên tâm công tác. Và rồi bà lại nhen bếp lửa, nhen trong lòng bà niềm tin và hi vọng vào mỗi sớm, mỗi chiều. Mở đầu khổ thơ sáu với hai tiếng ''Lận đận'' trong kết hợp với hình ảnh ẩn dụ ''nắng mưa'' có lẽ chính là sự lênh đênh, bấp bênh, không vững chắc cũng chẳng hề vững chãi, vất vả, chật vật, long đong, nhiều trắc trở. Chính là gợi tả cho ta cho cuộc sống của bà, một cuộc sống lắm gian lao và vất vả, một cuộc sống bà đã sống hàng chục năm nay nhưng chưa một lần nói ra hay kêu than. Cũng là thể hiện cho một người bà từng trải, luôn khiêm nhường vô cùng, một người bà đáng kính và đáng mến. Bằng ngòi bút đầy tài hoa và cảm nhận đầy tinh tế, người thi sĩ đã không chỉ khiến đoạn thơ thêm phần gợi tả, gợi cảm, thêm tiếng nhạc khi sử dụng nghệ thuật điệp ngữ kết hợp với liệt kê đầy tài tình mà còn thể hiện rằng hành động nhóm hằng ngày của người bà chẳng hề đơn giản mà ý nghĩ, sâu sắc vô cùng đối với người cháu, nó khơi lên trong lòng cháu những kỉ niệm, kí ức đẹp đẽ, nhen lên trong cháu những tình cảm tốt đẹp: tình gia đình, tình làng nghĩa xóm,... Cũng thể hiện được sự chăm chỉ, cần cù, chịu thương chịu khó của bà, thể hiện được tình yêu thương vô bờ bến mà người cháu dành cho bà của mình và thể hiện được bà chính là người thắp lửa, giữ lửa và truyền lửa.  'Giờ cháu đã đi xa'' đã dường như gợi lên một sự xa cách. Giờ đây, cháu chẳng còn thể ở bên bà và bếp lửa, ở nơi xa chẳng thể nhìn thấy bà. Ở nơi cháu sống ấy ''có ngọn khói trăm tàu'', ''lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả''. Hai câu thơ được sử dụng nghệ thuật điệp ngữ `(` ''trăm'' `)`  kết hợp tài tình với nghệ thuật liệt kê dường như gợi lên và nhấn mạnh sự vô vàn những niềm vui, sự vô vàn những sự phát triển, sự vô vàn những sự ấm no, sự vô vàn điều thú vị mới mà tác giả được trải nghiệm khi rời xa bà, bếp lửa và quê hương. Nhưng dường như những điều đó lại chẳng thế xóa nhòa đi hình ảnh của bà và chiếc bếp lửa thân thương. Đi xa là thật, xa bà và bếp lửa là thật nhưng người cháu vẫn ''chẳng lúc nào quên nhắc nhở'' bản thân mình nhớ về người bà đang ở quê hương và thói quen nhóm bếp lửa lúc sáng sớm. Khép lại cả khổ thơ chính là một câu hỏi tu từ: ''Sớm mai này bà nhóm bếp lên chưa?'', một câu hỏi bộc lộ tất thảy những cảm xúc của người cháu nơi xa. Dường như nó đã khẳng định rằng cháu có đi xa đến đâu thì vẫn nhớ đến bà và bếp lửa, vẫn nhớ được rằng bà sớm mai bà luôn nhóm bếp lửa lên. Đồng thời còn bộc lộ nỗi nhớ, nỗi khắc khoải về bếp lửa, và bà vẫn luôn thường trực, vẫn luôn hiện diện trong cháu, không thể xóa nhòa. Khổ thơ cuối tựa như một lời khẳng định chắc chắn, một lời khẳng định rằng dù mọi cảnh, mọi vật xung quanh vẫn đang không ngừng thay đổi, vẫn không ngừng chuyển biến nhưng tình cảm lẫn nỗi nhớ mà cháu dành cho bà lẫn bếp lửa vẫn không bao giờ thay đổi, cháu vẫn sẽ nhớ, vẫn sẽ yêu bà lẫn chiếc bếp lửa thân thương. Viết lên bài thơ ''Bếp lửa'' bằng thể thơ tự do, tác giả đã bộc lộ được tất thảy những tình yêu của mình dành cho bà, cho bếp lửa và vẻ đẹp của người bà tần tảo lo toan của mình. Qua đó, gợi lên trong lòng người đọc nhiều suy tư, tình cảm và hơn hết là tình yêu thương và trân trọng người bà của chính bản thân mình.