`+` Giống nhau :

`-` Là toàn bộ những gì đã diễn ra trong quá khứ tồn tại khách quan; không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con người .

`-` Thể hiện tri thức, hiểu biết; những suy nghĩ và hình dung của con người về quá khứ .

`+` Khác nhau : 

`-` Hiện thực lịch sử có trước, lịch sử được con người nhân thức có sau .

`-` Hiện thức lịch sử là duy nhất, không thể thay đổi nhưng lịch sử được con người nhận thức lại rất đa dạng và có thể thay đổi theo thời gian .

`-` Hiện thực luôn khách quan còn lịch sử được con người nhân thức vừa khách quan vừa chủ quan .

`VD:`

`-` Hiện thực lịch sử : Mĩ thả bom vào Nhật năm `1945`

`-` Lịch sử được con người nhân thức : 

`.)` Mỹ ném bom chấm dứt chiến tranh bảo vệ mạng sống cho hàng vạn binh sỹ

`.)` Nhưng có ý kiến cho rằng Mỹ độc ác không nhất thiết cần ném bom để chấm dứt chiến tranh gây thiệt hại cho những sinh mạng vô tội .