Phần I: Đọc - hiểu

Câu 1: Bài thơ trên được viết theo thể thơ gì?

• Trả lời: Bài thơ được viết theo thể thơ tự do. Thể thơ tự do có đặc điểm là không bị gò bó bởi các quy tắc về số câu, số chữ, vần điệu, nhịp điệu... cho phép nhà thơ thể hiện cảm xúc một cách tự nhiên, linh hoạt.

Câu 2: Gọi tên cách gieo vần và chỉ ra hai ví dụ về cách gieo vần trong bài thơ.

• Trả lời: Bài thơ sử dụng cách gieo vần tự do. Không có vần điệu cố định.
• Ví dụ:
  • "mây năm - mùa gặt"
  • "tầm mắt - lạ lùng"

Câu 3: Hai câu thơ: "Cây nhỏ rừng Trường Sơn / Hiểu lòng nên thơm mãi..." sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó.

• Trả lời: Hai câu thơ trên sử dụng biện pháp nhân hóa.
• Tác dụng:
  • Gợi hình: Làm cho cây nhỏ trở nên sinh động, có cảm xúc như con người, hiểu được lòng người.
  • Gợi cảm: Tăng sức biểu cảm cho câu thơ, giúp người đọc cảm nhận sâu sắc hơn về tình cảm của người lính đối với quê hương, đất nước.
  • Tạo sự gần gũi: Giúp cho hình ảnh cây nhỏ trở nên thân thuộc, gần gũi với con người hơn.

Câu 4: Trên đường hành quân, khi ngửi thấy mùi hương của lá cơm nếp (một loại cây có mùi thơm chuyên dùng để nấu cơm xôi) đã gợi về điều gì trong kí ức của người lính?

• Trả lời: Mùi hương của lá cơm nếp đã gợi cho người lính nhớ về quê hương, về những kỷ niệm tuổi thơ gắn liền với hương vị quê nhà. Đó là nỗi nhớ da diết về mẹ, về những bữa cơm gia đình ấm cúng.

Câu 5: Nhận xét về cách ngắt nhịp trong bài thơ và cho biết cách ngắt nhịp đó có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện nội dung bài thơ?

• Trả lời: Cách ngắt nhịp trong bài thơ khá linh hoạt, không tuân theo một quy luật nhất định. Điều này giúp cho giọng điệu của bài thơ trở nên tự nhiên, linh hoạt, phù hợp với cảm xúc của người lính.
• Tác dụng:
  • Tạo nhịp điệu: Giúp cho bài thơ trở nên uyển chuyển, dễ đọc, dễ nhớ.
  • Tạo điểm nhấn: Nhấn mạnh những từ ngữ, hình ảnh quan trọng, giúp người đọc tập trung vào ý chính của bài thơ.
  • Thể hiện cảm xúc: Cách ngắt nhịp linh hoạt giúp thể hiện được những biến đổi phức tạp của cảm xúc trong lòng người lính.

Câu 6: Chủ đề của bài thơ là gì?

• Trả lời: Chủ đề chính của bài thơ là nỗi nhớ quê hương da diết của người lính nơi chiến trường. Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu quê hương đất nước sâu sắc, lòng biết ơn đối với những người mẹ Việt Nam anh hùng.

Câu 7: Thông điệp mà tác giả muốn gửi đến người đọc qua bài thơ?

• Trả lời: Thông qua bài thơ, tác giả muốn gửi gắm đến người đọc những thông điệp sau:
  • Tình yêu quê hương: Dù ở bất cứ đâu, mỗi người chúng ta đều mang trong mình một tình yêu sâu sắc đối với quê hương, đất nước.
  • Lòng biết ơn: Chúng ta cần biết ơn những người mẹ Việt Nam anh hùng đã sinh ra và nuôi dưỡng chúng ta.
  • Tinh thần lạc quan: Dù trong hoàn cảnh khó khăn, gian khổ, người lính vẫn luôn giữ vững tinh thần lạc quan, yêu đời.