Đáp án:

- Hiệu ứng cảm ứng ($I$) là hiện tượng nguyên tử có độ âm điện lớn ($F, Cl, O, N,...$) hút electron của nguyên tử có độ âm điện thấp (thường là $C, H$) dọc theo liên kết $\sigma$ trong mạch liên kết.

Hiệu ứng cảm ứng giảm rất nhanh theo mạch carbon, càng xa nguyên tử có độ âm điện cao thì electron bị hút càng yếu.

Hiệu ứng $-I$: hút electron 

Hiệu ứng $+I$: đẩy electron 

Để nhận xét một nhóm nào đó có hiệu ứng $+I$ hay $-I$ thì phải gắn nhóm đó với các nhóm khác để nhận định tương đối.

Ví dụ, trong phân tử $CH_3-CH_2-CH_2-OH$ thì nhóm $-OH$ có hiệu ứng $-I$ với mạch propyl, nhóm propyl có hiệu ứng $+I$ với nhóm $-OH$.

- Hiệu ứng liên hợp ($C$) là hiện tượng electron trong một hệ liên hợp ($\pi-\pi$ hoặc $\pi-p$) không phân bố riêng tại một vị trí mà phân bố trong cả hệ liên hợp, làm thay đổi mật độ electron toàn hệ liên hợp.

Khác với hiệu ứng cảm ứng, hiệu ứng liên hợp không giảm nhanh theo mạch carbon.

Hiệu ứng $-C$: hút electron 

Hiệu ứng $+C$: đẩy electron 

Để nhận xét một nhóm nào đó có hiệu ứng $+C$ hay $-C$ thì phải gắn nhóm đó vào một hệ liên hợp để nhận định tương đối.

Ví dụ:

Hệ $\pi-\pi$: $CH_2=CH-CHO$. Nhóm $-CHO$ gây hiệu ứng $-C$ đối với mạch ethene, nhóm vinyl gây hiệu ứng $+C$ đối với nhóm $-CHO$. Ngoài ra $-CHO$ có cả hiệu ứng $-I$.

Hệ $\pi-p$: $CH_2=CH-Cl$. Nhóm $-Cl$ gây hiệu ứng $+C$ đối với mạch ethene, nhóm vinyl gây hiệu ứng $-C$ đối với nhóm $-Cl$. Ngoài ra $-Cl$ có cả hiệu ứng $-I$.