Phân tích 2 khổ cuối bài thơ Nói với con của nhà thơ Y Phương

Bài làm

Bài thơ nói với con của y Phương sáng tác năm 1980 thể hiện tình cảm gia đình ấm cúng và ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương và dân tộc mình, trong đó hai khổ thơ cuối đã thể hiện những điều y Phương nói với con về những đức tính cao đẹp, những mong muốn qua lời tâm tình với con cùng người dặn dò của người cha với người con của mình.

Trước tiên ở khổ 2 nói với con về những đức tính cao đẹp, những mong muốn qua lời tâm tình với con. Người đồng mình được hiểu là người mình mình, người vùng mình có thể hiểu là những người cùng sống trên một miền đất, cùng quê hương. Thán từ ơi bộc lộ cảm xúc trực tiếp và thiết tha của tác giả. Nếu ở trên là yêu lắm, yêu cuộc sống bình dị và yêu bản nàng thơ mộng, yêu những tấm lòng chân thật nghĩa tình thì đến đây người cha nói thương con ơi bởi sau tứ thương đó là những cảm thông nỗi vất vả gian khó của con người quê hương. Bằng cách tư duy độc đáo của người miền núi y Phương đã mấy cái cao vời vợi của trời để đo nỗi buồn, lấy cái xác của đất để đo ý chí con người. Cách sắp xếp tính từ cao sang trong sự tăng tiến cho tới khó khăn thử thách càng lớn thì ý chí con người càng mạnh mẽ. "Dẫu làm sao thì cha vẫn muốn" là lời của trái tim vừa tha thiết vừa quyết liệt , gìn giữ giá trị làm người cao quý. Hình ảnh liệt kê kết hợp đối lập, thành ngữ và ẩn dụ "Lên thác xuống ghềnh""đá gập ghềnh""thung nghèo đói" gợi tả cuộc sống người đồng mình đầy vất vả gian nao thiên nhiên thì khắc nghiệt, sự sống khô cằn chứa nhiều khó khăn thử thách. Điệp từ điệp ngữ các từ phủ định"sống, không chê, không lo"cho thấy thái độ sống tích cực nhìn thẳng vào thử thách đối mặt với khó khăn. Chấp nhận vượt qua gian lao bằng ý chí bằng niềm tin sống ân tình gắn bó thủy chung với quê hương dù quê hương còn nghèo đói. Hình ảnh so sánh"như sông như suối"cho thêm một cuộc đời bình dị ,hồn nhiên chân thật, phóng khoáng, mạnh mẽ k,iên cường như dòng chảy của sông suối luôn vượt qua mọi thác ghềnh. Bằng thể thơ tự do những câu thơ dài ngắn cùng những thanh trắc tạo ấn tượng về một cuộc sống trắc trở gian khó đói nghèo của quê hương. Phải chăng chỉ cuộc sống nhọc nhằn, đời vất vả khổ đau ấy đã toại nguyện cho trí lớn tình yêu quê hương tạo sức mạnh, giúp họ vượt qua tất cả?

Phẩm chất của con người quê hương được cha ca ngợi qua hình ảnh đối lập giữa hình thành bên ngoài và giá trị tinh thần bên trong điều đó rất phù hợp với người miền núi. Với cách nói cụ thể, lối tư duy giàu hình ảnh ,sự tương phản "thô sơ da thịt chẳng mấy ai nhỏ bé "cho thấy vẻ ngoài mộc mạc ,chân chất, bình dị ,cuộc sống cực nhọc vất vả hẳn in trên những da thịt thô ráp chai sần. Cụm từ chẳng nhỏ bé khẳng định sự lớn lao của ý chí của nghị lực và của cốt cách niềm tin. Sự tương phản đã tôn lên tầm vóc của người đồng mình. Lời nói của y Phương đậm ngôn ngữ dân tộc độc đáo mà vẫn chứa đựng ý sâu xa." Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương" tả thực hành động của con người miền núi làm nhà kê đá cho cao trên những tảng đá lớn. Đồng thời mang ý nghĩa ẩn dụ sâu sắc khẳng định về tinh thần tự lực cánh sinh tự lực tự cường trong xây dựng quê hương và tinh thần tự tôn dân tộc, tự khẳng định các giá trị dân tộc quê hương. Người đồng mình mạnh mẽ kiên cường như đá núi bằng bàn tay khối óc và bằng sức lao động đã xây dựng để nâng tầm quê hương. "Còn quê hương thì làm phong tục"đó là những phong tục tập quán tốt đẹp mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc tiếp tục được gìn giữ và phát huy. Quê hương là điểm tựa tinh thần với phong tục tập quán nâng đỡ những con người có ý chí và niềm tin

Ở khổ thơ cuối là lời dặn dò của người cha đối với con. Khép lại bài thơ bằng âm hưởng một lời nhắn nhủ rất trìu mến và thiết tha với biết bao niềm tin hi vọng của người cha đặt vào đứa con yêu. Hai tiếng lên đường cho thấy người con đã lớn khôn có thể tự tin vững bước trên đường đời, tạm biệt gia đình, quê hương để bước vào một trang đời mới. Từ ngữ biểu cảm kết hợp với thán từ" con ơi" nghe thật thiết tha trìu mến và đầy xúc động. Hai tiếng nghe con ẩn chứa tình yêu thương vô bờ bến của cha dành cho con nắng đọng bao cảm xúc. Câu thơ gợi ra một cảnh tượng cảm động diễn ra lúc chia ly người cha âu yếm người con con thì cúi đầu lắng nghe lời cha dặn. Hình ảnh đối lập Tuy thô sơ da thịt và không bao giờ nhỏ bé được lặp lại càng trở nên da rất khắc sâu trong lòng còn những phẩm chất cao đẹp của người đồng mình vẻ ngoài chân chất mộc mạc thô ráp nhưng tâm hồn cao thượng tràn đầy ý chí khát vọng cùng nghị lực và niềm tin. Câu phủ định không bao giờ nhỏ bé được bác bỏ lối sống hèn kém lối sống tự ti và cúi đầu khẳng định phải kiên cường bản lĩnh. Thích mẹ con sống chất phát giản dị và chân thật mà cao thượng đàng hoàng luôn tự tin mạnh mẽ và vững bước trên đường đời . Cha dặn dò con tự hào về truyền thống tốt đẹp của quê hương và phát huy tiếp nối những phẩm chất tốt đẹp người đồng mình đó là hành trình cũng như tinh thần để con tự tin vững bước trên đường đời. Đây là người của cha nói với con cũng là lời truyền giao đầy tâm huyết của thế hệ trước dành cho thế hệ sau. Bài thơ ngâm em trong mọi người tình yêu quê hương tình yêu gia đình và cội nguồn dinh dưỡng của mỗi con người.

Tóm lại bài thơ nói với con của y Phương cùng với giọng điệu thơ đầm thảm trữ tình hình ảnh thơ cụ thể kết hợp với thể thơ tự do dẫn dắt cảm xúc đã thể hiện được tình cảm gia đình ấm cúng cùng nét ca ngợi truyền thống cần cù sức sống mạnh mẽ quê hương và dân tộc mình giúp chúng ta hiểu thêm sức sống và vẻ đẹp tâm hồn của một dân tộc miền núi gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống với quê hương và ý chí vươn lên trong cuộc sống.

Đánh giá mk 5* nhé!