Chỉ ra cấu tứ trong bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh

Tứ thơ và mạch vận động của cảm xúc, suy tưởng trong bài thơ: Cả ba khổ thơ của bài Sang thu đều là sự cảm nhận về lức giao mùa từ hạ sang thu qua những biến chuyển của thiên nhiên, đất trời. Ở đây, cảm nhận về sự vận động của thời gian được biểu hiện qua những biến đổi của các sự vật trong không gian. Cái tứ của bài đã lộ rõ ngay từ nhan đề bài thơ: Sang thu. Tứ thơ ấy được triển khai theo mạch vận động hợp lí lần lượt qua ba khổ thơ:

+ Ở khổ đầu, tín hiệu của mùa thu được nhận ra qua những sự vật trong không gian gần gũi của làng quê, được cảm nhận bằng nhiều giác quan: hương ổi, gió se, sương chùng chình qua ngõ.

+ Sang khổ thơ thứ 2, biểu hiện của sự giao mùa được mở ra với những hình ảnh ở khoảng xa rộng hơn, bao quát cả bầu trời và mặt đất: sông dềnh dàng, chim vội vã, mây vắt nửa mình sang thu.

+ Ớ khổ cuối, cảm nhận về sự giao mùa sang thu hướng vào những hình ảnh mang tính khái quát và những suy ngẫm, chiêm nghiệm của chủ thể trữ tình (Vần còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần Cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hảng cây đứng tuổi).

Mạch vận động của tứ thơ sang thu là đi từ sự nhận biết bằng những cảm giác cụ thể, trực tiếp đến những quan sát bao quát không gian, thời gian để đi tới những suy ngẫm, chiêm nghiệm không chỉ vé thiên nhiên mà còn về đời sống con người. Ngoài ý nghĩa về thời điểm giao mùa của thiên nhiên và buổi giao thời của đất nước, bài thơ còn gợi ra một ý tưởng về nhân sinh mang tính quy luật phổ quát về đời người trong sự vận động của thời gian.