Phân tích 2 khổ thơ đầu bài thơ "Bếp lửa"

1. Hình ảnh bếp lửa khơi nguồn cảm xúc của người cháu nhớ về bà (khổ 1):
- Với giọng điệu tâm tình, thiết tha, điệp ngữ "một bếp lửa $\rightarrow$ gợi hình ảnh một bếp lửa gần gũi, thân quen trong mỗi gia đình Việt Nam, bếp lửa ấy cháy "chờn vờn" trong sương sớm.
- Từ láy "chờn vờn" vừa tả thực hình ảnh ngọn lửa cháy lúc to lúc nhỏ, lúc tỏ lúc mờ trong mỗi buổi sớm mai khi vẫn còn có làn sương mỏng bao quanh bếp.
- Từ "ấp iu" $\rightarrow$ gợi hình ảnh bàn tay người nhóm bếp, nhóm lửa kiên nhẫn, khéo léo $\Rightarrow$ gợi hình ảnh người bà kính yêu.
$\Longrightarrow$ Dù cách xa nửa vòng trái đất nhưng Bằng Việt vẫn cảm nhận được sự vỗ về, yêu thương từ bàn tay đó mà trong lòng trào dâng tình yêu thương bà vô hạn "Cháu thương bà biết mấy nắng mưa".
- "Nắng mưa" vừa có ý nghĩa tả thực cho sự tàn phá của thiên nhiên, của thời gian lên con người, vừa mang ý nghĩa ẩn dụ cho những vất vả dãi dầu, chật vật mà cuộc đời bà phải chịu đựng vì con cháu.
- Chữ "thương" đi với chữ "bà", hai thanh bằng đi liền nhau $\rightarrow$ diễn tả nỗi nhớ thương bà như trải dài trong kí ức của người cháu xa quê.

2. Những kỉ niệm thời thơ ấu sống bên bà và tình bà cháu (khổ 2): 
- Trong dòng hồi tưởng của nhân vật trữ tình, những kỉ niệm thời thơ ấu sống bên bà như quay trở lại và những kỉ niệm đó gắn liền với những sự kiện lớn lao của cả dân tộc.
+ Thành ngữ "đói mòn đói mỏi" $\rightarrow$ gợi về một thời đói khổ, làm hiện lên thảm trạng của nạn đói kinh hoàng năm 1945 bao trùm toàn miền Bắc, khi đất nước chưa giành được chính quyền.
+ "Bố đi đánh xe, khô rạc ngựa gầy" $\rightarrow$ "khô rạc" không còn sinh khí do cái đói kéo dài làm mệt mỏi, kiệt sức, con ngựa cũng khô gầy cùng người bố đánh xe.
$\longrightarrow$ Quá khứ hiện về với hình ảnh người chết đói đầy đường đã trở thành nỗi ám ảnh, xót xa, in đậm trong kí ức của người cháu. Đó là kí ức đau thương của cả dân tộc và bà phải chịu đựng, hi sinh vất vả biết chừng nào để duy trì ngọn lửa, duy trì sự sống của gia đình. Giọng thơ trĩu xuống, nao nao lòng người đọc.
+ Hình ảnh "sống mũi còn cay" là hình ảnh đa nghĩa, có thể hiểu mấy chục năm rồi ở nơi rất xa mà cháu vẫn cảm nhận được mùi khói bếp cay nồng bám riết lấy tâm hồn cháu, lay mạnh vào cảm giác, nhấn sâu vào dòng kỉ niệm trở thành dấu ấn không bao giờ phai. Đồng thời cũng có thể hiểu đó là nỗi xúc động nghẹn ngào của tác giả khi nhớ lại kí ức tuổi thơ đói khổ.

Bạn tham khảo!