em hãy nêu những thuận lợi khó khăn trong phát triển 1 số nghề hiện có ở phú thọ

Thực trạng làng nghề

Từ khi thực hiện chính sách đổi mới nền kinh tế đến nay, nhất là sau khi Chính phủ có Quyết định 132/2000 về một số chính sách khuyến khích phát triển ngành nghề nông thôn, nhiều nghề truyền thống trong vùng nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Phú Thọ được khôi phục và phát triển, như: nghề thêu, dệt thổ cẩm, mây tre đan… Các làng nghề phát triển và ngày càng được mở rộng về quy mô đã góp phần làm thay đổi diện mạo các vùng nông thôn, miền núi. Theo thống kê sơ bộ, toàn tỉnh có 29 làng nghề tại 11 huyện, thành, thị đã được UBND tỉnh công nhận. Các nhóm ngành nghề gồm chế biến chè, đan lát mây tre, chế biến nông sản, thực phẩm, mộc, làm nón, dệt thổ cẩm, trồng hoa, sản xuất vật liệu xây dựng…
 
Tuy nhiên, so với các địa phương khác trong cả nước thì làng nghề TTCN tỉnh Phú Thọ phát triển chậm, quy mô nhỏ. Đặc biệt, khi chuyển sang cơ chế thị trường hầu hết các làng nghề đều bị thu hẹp sản xuất. Sở dĩ có tình trạng trên là do sản phẩm của hầu hết làng nghề còn manh mún, giá trị thấp, không ổn định. Đã vậy, các sản phẩm chủ yếu được làm theo phương thức thủ công, truyền thống, không có sự đầu tư cải tiến, thay đổi mẫu mã, nâng cao năng suất, chất lượng, hạ giá thành nhằm tăng sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Mặt khác, phần lớn lao động tại các làng nghề đều chưa qua đào tạo, chủ yếu biết nghề do “cha truyền con nối”. Vì vậy, thiếu người sáng tác mẫu mã, kiểu dáng sản phẩm phù hợp với sở thích của người tiêu dùng hiện nay. Hình thức tổ chức sản xuất chủ yếu hiện nay vẫn là hộ cá thể, chỉ có một số ít làng đan lát việc tiêu thụ do một số hộ lớn đứng ra lo liệu. Sự gắn kết giữa sản xuất kinh doanh chưa chặt chẽ, còn xảy ra tình trạng tranh mua, tranh bán, ép cấp, ép giá làm ảnh hưởng tới hiệu quả sản xuất kinh doanh. Doanh nghiệp trong các làng nghề ở các địa phương ngoài tỉnh đóng vai trò rất lớn trong việc tìm đầu vào, đầu ra cho sản phẩm, nhất là đối với các mặt hàng xuất khẩu như cung cấp nguyên liệu cho dân và thu mua sản phẩm, các hộ dân chủ yếu làm gia công hoặc làm vệ tinh. Bên cạnh đó, sự chuyển đổi theo cơ chế thị trường ở một số làng nghề còn diễn ra chậm, sản xuất mang tính tự cấp, tự túc theo quan niệm bán cái mà làng sản xuất ra, chậm chuyển biến theo cơ chế thị trường dẫn đến một số nghề bị mai một như nghề sản xuất sơn mài, làn cọ, dệt vải, dệt khăn tắm xuất khẩu… Hầu hết các chủ hộ, cơ sở còn thiếu và yếu về năng lực quản lý sản xuất kinh doanh, trình độ tay nghề của người thợ thấp, chủ yếu sản xuất ra các mặt hàng đơn giản. Cơ sở vật chất kỹ thuật, kết cấu hạ tầng ở hầu hết các làng nghề kém phát triển. Đây chính là nguyên nhân dẫn tới thị trường tiêu thụ sản phẩm của các làng nghề trong tỉnh gặp nhiều khó khăn.

Cần có giải pháp để phát triển

Theo lãnh đạo tỉnh cho biết, thời gian qua tỉnh Phú Thọ đã có các chính sách cho phát triển nghề, nhưng đến nay vẫn còn hơn 80% các cơ sở không đủ vốn đầu tư để đổi mới kỹ thuật phát triển sản xuất. Để đáp ứng bảo tồn và phát triển ngành nghề truyền thống, vừa qua Bộ NN- PTNT đã tổ chức hội thảo “Mỗi làng một nghề”. Theo đó, đối tượng chính của chương trình “Mỗi làng một nghề” là ưu tiên hỗ trợ cho những làng chưa có nghề để họ phát triển nghề, tạo việc làm cho nông dân. Bên cạnh đó, những làng đã có nghề nhưng chưa đạt tiêu chí, những làng có nghề đang bị mai một, cũng cần hỗ trợ để họ tìm cách khôi phục và phát triển nghề, đáp ứng nhu cầu thị trường. Giám đốc Sở Công thương Nguyễn Tiến Thi cho biết: việc gắn kết giữa truyền thống với hiện đại để phát triển nghề truyền thống phải đặc biệt được coi trọng. Tuy nhiên, muốn thực hiện được yêu cầu này cần phải thay đổi nhận thức của đồng bào dân tộc thiểu số với nghề truyền thống. Thực tế, từ trước đến nay, đồng bào dân tộc thiểu số sống chủ yếu tự cung tự cấp. Nếu không quan tâm phát triển nghề này thì tự nó sẽ mất. Vì thế cần hỗ trợ để họ vừa phát triển thành một nghề, vừa tạo thêm được nguồn thu nhập mới.

Thiết nghĩ, để duy trì và phát triển làng nghề, Nhà nước cần sớm có chính sách cụ thể để hỗ trợ việc xây dựng cơ sở hạ tầng làng nghề, hạ tầng các cụm CN- TTCN, phát triển ngành nghề, làng nghề; xây dựng hạ tầng nông thôn, ưu tiên phát triển làng có nghề và làng nghề ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa, miền núi chưa có công nghiệp phát triển; tiến hành đồng bộ việc thực hiện quy hoạch kinh tế vùng với phổ cập nghề, nhân cấy nghề, khai thác triệt để tiềm năng ở các làng nghề. Bên cạnh đó, khôi phục và phát triển các làng nghề truyền thống theo hướng CNH- HĐH phải tiến tới sản xuất bền vững cả về sản lượng, chất lượng sản phẩm. Để làm được điều đó, trước hết cần phải xem làng nghề truyền thống là một bộ phận chính trong tiến trình CNH- HĐH, không nên xem đây là một nền kinh tế phụ để giải quyết những lao động nhàn rỗi ở những vùng nông thôn. Theo đó, cần đẩy mạnh công tác quy hoạch các làng nghề truyền thống phù hợp với điều kiện của từng vùng để tạo thu nhập cho người lao động, đồng thời phát huy được bản sắc văn hóa đặc thù của các địa phương...