

Hãy luôn nhớ cảm ơn và vote 5*
nếu câu trả lời hữu ích nhé!
“Học thầy không tày học bạn" câu tục ngữ được đúc kết từ quá trình sống và kinh nghiệm sống của cha ông ta, nhưng đã làm cho nhiều thế hệ cháu con đâm ra hoang mang. Vì sao? Vì một câu tục ngữ nhưng lại có hai lời khuyên. Vậy có mâu thuẫn hay không? Xin thưa rằng không: vì cả hai bổ sung cho nhau, giúp ta ta có sự học toàn diện hơn
“Không thầy đố mày làm nên" là một phát ngôn khẳng định rõ ràng, dứt khoát về vai trò của người thầy dạy. Đã đi học là phải có hai đối tượng: người dạy (thầy (cô) giáo) và người học (học sinh). Và dù có sách trong tay, học sinh chúng ta vẫn rất cần sự chỉ bảo, hướng dẫn, uốn nắn của các thầy. Đó chính là phương pháp, là kĩ năng học sao cho tốt. Thầy đâu chỉ thực hiện chức năng "cầm tay chỉ việc" mà phải chỉ ra đường hướng, cách thức, kĩ năng…
Như vậy, thầy giáo là người đứng trên ta một bậc về tầm hiểu biết tri thức khoa học, đạo lí làm người và nhiều lĩnh vực khác trong cuộc sống. Tôn sư trọng đạo luôn là bài học đạo lí và cũng là nét đẹp nhân văn truyền thống của dân tộc ta: "Muốn sang thì bắc cầu kiều. Muốn con hay chữ thì yêu kính thầy" (ca dao).
Còn câu "Học thầy không tày học bạn" (hoặc "Học thầy chẳng tày học bạn"), có nghĩa là học thầy không bằng học bạn. Bạn ở đây là bạn bè, những người cùng trang lứa, cùng vào vai người đi học, cùng nhiều hoàn cảnh và điều kiện khác nữa.
Xuất phát điểm như nhau nhưng trong cuộc đua tri thức lại có thể không giống nhau: Người tiếp thu nhanh, người tiếp thu chậm; người giỏi môn này, người trội hơn môn kia. Vậy là có khi trong một lớp học nào đó, sẽ có "người cao người thấp", xếp hạng bao giờ cũng có người đứng đầu, người "đội sổ".
"Thua thầy một vạn không bằng thua bạn một li". Bởi theo lẽ thường, học trò đi học, thua kém thầy là chuyện đương nhiên; nhưng kém một bạn nào đó dễ làm cho ta cảm thấy tự ái, ngượng ngùng, xấu hổ: "Cũng cơm, cũng gạo, cũng thầy mà sao em kém thế này, em ơỉ" (ca dao). Muốn không "thua chị kém em", chúng ta phải học hỏi với tinh thần cầu thị. Đừng có ngại, hay sĩ diện hão. Bác Hồ từng căn dặn: "Học ở trường, học ở trong sách vở, học lẫn nhau và học nhân dân". Vậy thì, học ở trường chính là học từ thầy cô, còn học lẫn nhau chính là học từ bạn bè đấy. Đó cũng chính là một cách học tối ưu. "Một tai nghe thầy, một tai nghe bạn về nhà mẹ giảng, thế là thành… mười tai". Hai câu tục ngữ "Không thầy đó mày làm nên" và "Học thầy không tày học bạn" là hai lời khuyên chí lí, hai bài học có giá trị bổ sung cho nhau để đưa ta tới chân trời tri thức một cách hiệu quả nhất.
Trong kho tàng thành ngữ tục ngữ dân gian, cũng không hiếm gì các cặp tục ngữ tưởng như nghịch lí mâu thuẫn. Chẳng hạn: "Giọt máu đào hơn ao nước lã" (Ý nói tình anh em, máu mủ ruột già là cao cả, rất hệ trọng) với "Bán anh em xa mua láng giềng gần" (Phải quan hệ với hàng xóm láng giềng sao cho phải, bởi trong nhiều hoàn cảnh, do anh em xa xôi cách trở không có điều kiện giúp đỡ, chính những người láng giềng tốt bụng kia lại vô cùng hữu ích vào những khi tắt lửa tối đèn).
Đây là hai câu tục ngữ nằm trong hai bối cảnh khác nhau về cách ứng xử tình huống mà mỗi người nên xử lí sao cho hợp lệ. Hay là hai câu "Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân" và "Tốt gỗ hơn tốt nước sơn", lại thể hiện hai quan niệm liên quan đến cùng về một hiện tượng (quần áo, trang phục). Một câu nói về cách tận dụng trang phục để làm tăng vẻ đẹp hình thể, còn câu kia nói về một quan niệm giá trị thẩm mĩ trong cuộc đời (cốt lõi, bản chất mới là cái quyết định). Chúng vẫn hoàn toàn đúng nếu chúng ta xét trong từng hoàn cảnh phát ngôn.
Hãy giúp mọi người biết câu trả lời này thế nào?


Chiều hôm qua, trên đường đi học về, tôi vô tình nghe được ba bạn học sinh (một nam hai nữ) đang thảo luận với nhau về chủ đề học tập và làm sao để việc học đạt kết quả tốt nhất. Bạn nam nói: “Tớ thấy học từ thầy là yếu tố quyết định vì các cụ đã nói: “Không thầy đố mày làm nên””. Bạn nữ không chịu nghe theo ý kiến đó mà phản bác lại: “Học thầy không tày học bạn”. Tiếp đến là các bạn hùng hồn đưa ra những lý lẽ để bảo vệ quan điểm của mình là đúng. Tôi đang không biết đồng tình với ai, không đồng tình với ai thì bạn nữ còn lại lên tiếng: “Theo tớ để việc học đạt kết quả cao, chúng ta phải vừa học ở thầy vừa học ở bạn.” Tôi thấy vô cùng chí lý và đồng tình với ý kiến của bạn nữ. Học cả thầy lẫn bạn mới là chân lý của việc học đúng đắn.
Tại sao lại nói như vậy? Trước tiên chúng ta cần phải hiểu học là gì? Học là quá trình tích lũy tri thức, kĩ năng, kinh nghiệm để ngày một hoàn thiện và phát triển bản thân. Học thầy là gì? Là học từ thầy (cô) qua các bài giảng trên lớp. Học bạn, là học từ những người bạn xung quanh chúng ta. Người bạn này có thể bằng tuổi, học cùng lớp, có thể hơn tuổi, kém tuổi, có thể thân thiết cũng có khi chỉ vô tình gặp nhau một lần. “Không tày” là không bằng.
Lời khẳng định của cha ông “ Không thầy đố mày làm nên” đã khẳng định vai trò to lớn gần như tuyệt đối của người thầy với quá trình học tập của học sinh. Phải có thầy dạy thì trò mới biết, mới hiểu, mới có được tri thức trong cuộc sống. Điều này rất đúng. Nhưng không phải là tất cả hay tuyệt đối đúng. Lời khẳng định trên chỉ đúng khi chúng ta bắt đầu học và chưa biết viết, chưa biết đọc hay cộng trừ, nhân chia. (Còn gọi là kiến thức cơ bản đầu tiên). Lượng kiến thức này bắt buộc phải có thầy dạy mới biết được. Thứ 2 đúng trong xã hội xa xưa vì lúc đó muốn có được tri thức, người học chỉ có một kênh chia sẻ thông tin duy nhất đó là thầy. Thầy dạy nội dung kiến thức nào thì trò biết nhiêu đó muốn biết thêm cũng không có sách, báo để đọc, không có mạng Internet để tra cứu như hiện nay. Các bạn cũng chỉ như mình hoặc hơn một chút nên chẳng thể dạy được.
Còn nhận định “ Học thầy không tày học bạn” lại đề cao vai trò của bạn hơn thầy trong việc học. Vì thầy chỉ đi cùng chúng ta trong một chặng đường khá ngắn (12 năm) so với cuộc đời dài dằng dặc. Thầy chỉ có thể cung cấp cho chúng ta kiến thức cốt lõi, cần thiết chứ không thể đủ rộng, sâu được. Trong trường hợp này, chúng ta muốn giỏi, có hiểu biết sâu rộng thì phải học thêm từ bạn bè, từ những người xung quanh. Thầy là vai trên thường có một khoảng cách nhất định hoặc trong quan niệm của các bạn, thầy, (cô) ấy nghiêm khắc quá dẫn đến các bạn sợ thầy, không dám hỏi bài, lúc này học bạn là tốt. Vì cùng là bạn với nhau cùng lứa tuổi, chơi cùng nhau hàng ngày, có phần hiểu nhau hơn, học từ bạn sẽ dễ hơn. Kiến thức là vô cùng vô tận, chúng ta học cả đời cũng không hết. Do đó, thầy (cô) chỉ có thể giỏi, biết nhiều và trao cho lại cho học trò tri thức về một phân môn nào đó chứ thầy (cô) không phải là người biết tuốt mọi thứ. Chính vì thế “Học thầy không tày học bạn” đúng trong trường hợp này.
Vậy “Không thầy đố mày làm nên” và “Học thầy không tày học bạn” đâu là chân lý trong sự nghiệp học tập của chúng ta? Từ phân tích ở trên, chúng ta có thể nhận ra, nếu chỉ học thầy mà không học bạn thì việc tiếp cận tri thức sẽ bị bó hẹp và thụ động ngược lại học bạn tốt hơn học thầy nên chỉ học bạn cứ không học thầy thì lại vấp vào câu hỏi: Nếu không có thầy dạy bạn thì làm sao có bạn giỏi để dạy mình? Vậy, đâu là chân lý của việc học? Chân lý chính là chúng ta phải học cả thầy lẫn bạn. Mà Phải học thầy trước. Thầy không dạy chúng ta tất cả mọi thứ trên đời, nhưng thầy (cô) là người giúp chúng ta có thể học mọi thứ trên đời bằng việc dạy chúng ta biết đọc, biết viết, biết cộng trừ nhân chia, biết phân biệt tốt- xấu, đúng- sai, điều gì nên học và điều gì không nên học…. Đó là cơ sở, nền tảng vững chắc để dần dần chúng ta tự lập trong việc tích lũy tri thức. Hay nói đúng hơn là muốn tài giỏi hơn người thì hãy mở rộng phạm vi học tập. Sau khi học từ thầy, phải học thêm từ bạn, từ những người xung quanh, thậm chí học cả từ những người ta chỉ gặp duy nhất một lần trong đời. Mỗi người ta gặp trên đường đời luôn cho chúng ta một bài học nào đó. Hãy học từ họ. Trong xã hội ngày nay, khi công nghệ thông tin vô cùng hữu ích trong việc truyền và tiếp nhận thông tin thì tôi và bạn còn có thêm người bạn nữa đó là Internet. Quan trọng là muốn học và luôn mang trong mình khát vọng học thật nhiều, tích lũy thật nhiều.
Qua đó, chúng ta dễ dàng nhận ra, chân lý đúng đắn của việc học là học từ cả hai người – thầy và bạn với thái độ trân trọng nhất. Trước là học thầy, sau là cả thầy và bạn. Hãy cởi mở và gần gũi để coi thầy là bạn để dễ tâm sự, dễ hỏi bài, dễ xin lời khuyên từ thầy. Khi thấy bạn giúp mình hiểu ra một điều gì đó trong cuộc sống hoặc bạn hướng dẫn giải một tập khó thì coi bạn là thầy. Thầy và bạn sẽ là hai nhân tố đắc lực nhất giúp tôi và bạn thỏa sức chinh phục ngọn núi tri thức ngoài kia.
Hãy giúp mọi người biết câu trả lời này thế nào?
Bảng tin