Đề đọc hiểu bài thơ Mẹ - Đỗ Trung Lai​ Câu 1. Bài thơ được làm theo thể thơ nào? Chỉ ra đặc điểm của thể thơ đó ở các yếu tố: Số tiếng và nhịp ở các dòng thơ; vần của bài thơ. Câu 2. Xác định phương thức biểu đạt chính của bài thơ. Câu 3. Bài thơ Mẹ là lời của ai? Bộc lộ cảm xúc gì? Nêu cảm nhận chung của em sau khi đọc bài thơ. Câu 4. Hình ảnh mẹ trong bài thơ được đặt trong sự đối sánh với hình ảnh nào, trên những phương diện nào? Vì sao tác giả lại chọn hình ảnh đó? Câu 5. Liệt kê những từ ngữ được tác giả dùng để nói về mẹ và cau trong bài thơ. Để thể hiện hình tượng mẹ và cau, tác giả sử dụng những biện pháp tu từ nào? Hãy chỉ ra tác dụng của các biện pháp tu từ đó.

Câu 1.

- Bài thơ được làm theo thể thơ 4 chữ.

- Đặc điểm của thể thơ 4 chữ:

+ Số tiếng và nhịp ở các dòng thơ: Số tiếng 4, nhịp chủ yếu là 2/2, có câu ngắt nhịp 1/3 (Cau - ngọn xanh rờn - Mẹ - đầu bạc trắng ).

+ Vần của bài thơ: Bài thơ gieo vần ở cuối câu 2 và câu 4 của mối khổ thơ.

Câu 2. Phương thức biểu đạt chính của bài thơ: Biểu cảm

Câu 3.

- Bài thơ Mẹ là lời của người con

- Bài thơ bộc lộ nhiều cung bậc cảm xúc: Yêu thương, xót xa, ngậm ngùi trước tuổi già của mẹ; trách giận thời gian.

- Cảm nhận chung của em sau khi đọc bài thơ: Bài thơ ngắn, ngôn ngữ, hình ảnh giản dị mà đọng lại cảm xúc, thể hiện được tình cảm yêu kính đối với mẹ và tâm trạng buồn, day dứt của người con khi mẹ ngày càng già và đến gần hơn với sự chia lìa cõi sống. Không nhiều dụng công nghệ thuật nhưng bài thơ vẫn gây xúc động người đọc bởi cảm xúc chân thành, chạm đến những gì thiêng liêng nhất của mỗi người: Tình mẫu tử.

Câu 4.

 - Hình ảnh mẹ đối lập với hình ảnh của cây cao

- Phương diện

+ Lưng mẹ còng rồi >< Cau thì vẫn thẳng

+ Cau - ngọn xanh rờn ><  Mẹ - đầu bạc trắng

+ Cau ngày càng cao >< Mẹ ngày một thấp

+ Cau gần với giời >< Mẹ thì gần đất

- Vì đó là hình ảnh gần gũi, gắn liền với người mẹ.

Câu 5.

- Liệt kê những từ ngữ được tác giả dùng để nói về mẹ và cau trong bài thơ:

Lưng còng – thẳng

Ngọn xanh rờn - đầu bạc trắng

Cao – thấp

Gần giời – gần đất

Cau khô – (mẹ) gầy

- Để thể hiện hình tượng mẹ và cau, tác giả sử dụng những biện pháp tu từ:

+ Đối lập: Giữa mẹ và cau trong dáng hình, màu sắc, chiều cao..

+ So sánh: Một miếng cau khô - Khô gầy như mẹ

- Tác dụng của các biện pháp tu từ đó:

+ Gợi lên một cách xót xa hình ảnh người mẹ khi già đi, biểu đạt niềm thương cảm của người con đối với mẹ.

+ Làm cho bài thơ tăng tính gợi hình, biểu cảm.

                                                                      #huynguyen208