Khi đọc tác phẩm Làng của Kim Lân em nhận ra sự thay đổi mang tính quyết định của nhân vật ông Hai là gì ? Hãy phân tích nhân vật này để làm nổi bật sự thay đổi ấy

Kim Lân là một trong những nhà văn nổi bật của nền văn học Việt Nam. Ông gắn bó với làng quê, am hiểu, gần gũi với người nông dân. Truyện ngắn “Làng” là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của Kim Lân được viết và in lần đầu năm 1948 trên tạp chí văn nghệ ở chiến khu Việt Bắc. Thông qua nhân vật ông Hai, “Làng” thể hiện lòng yêu nước nồng nàn sâu sắc của người nông dân nói riêng và của cả dân tộc nói riêng.

Đầu tác phẩm, người đọc đã có thể cảm nhận được lòng yêu nước của ông Hai, ông luôn nhớ về làng, nhớ những ngày làm việc với anh em, đào đất, đắp ụ,.. Dường như nhớ về làng tiếp thêm cho ông sức mạnh,sinh lực, khiến cho ông tìm được niềm vui,niềm an ủi động viên trong những ngày tản cư. Ông Hai cũng thường có nhu cầu ra phòng thông tin để theo dõi tin tức, khổ tâm khi không đọc được tin tức, thấy phấn chấn, hân hoan khi nghe tin chiến thắng. Đây là cách ông hòa mình vào lực lượng kháng chiến, chia sẻ niềm vui, hân hoan với tinh thần “người người đánh giặc nhà nhà đánh giặc”. Phải là một người yêu và gắn bó sâu nặng với quê hương, đất nước thì mới có thể như vậy. Không chỉ thể hiện lòng yêu nước qua sự yêu quý làng mà lòng yêu nước của ông Hai còn được thể hiện qua diễn biến tâm trạng của ông từ khi nghe tin làng theo giặc đến khi nghe tin làng cải chính. Cảm giác khi nghe tin làng theo giặc được miêu tả bằng một loạt các chi tiết “cổ họng ông nghẹn ắng lại”, “da mặt tê rân rân”, “ lặng người đi, không thể thở được”,.. Ông bàng hoàng, đau đớn khi nhận tin dữ về làng, tin dữ này dường như đã tạo nên một chấn động tâm lí nặng nề trong ông, khiến ông không thể làm chủ được mình. Sau khi cố trấn tĩnh , ông cất tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi. Ông hỏi vừa để xác định lại sự thật, lại vừa hỏi như để cố vớt vát hi vọng le lói rằng đó không phải sự thật. Khi không thể phủ nhận sự thật, ông cười nhạt, nói to đánh trống lảng ra về “ Hà, nắng gớm, về nào...” Ông Hai mặc cảm tội lỗi khi mang thân phân là người dân làng Dầu, muốn giấu nhẹm cái nỗi xấu hổ, nhục nhã ấy đi. Trở về đến nhà ông không nén nổi nước mắt, nằm vật ra giường nhìn lũ con tủi thân mà khóc. Chi tiết này cho người cảm tưởng như ông đã gục ngã,sụp đổ thực sự, thân xác ông rũ rượi,tin dữ ập tới như rút sạch sức sống, tinh thần trong ông. Ông khóc những giọt nước mắt tủi nhục, cay đắng, xót thương cho mình và những đứa trẻ vô tư, hồn nhiên mang thân phận kẻ Việt gian bán nước.Sau đó ông nắm chặt hai tay, rít lên, cất tiếng chửi rủa, như là bao nhiêu uất ức, tức giận ông trút lên tiếng chửi đó: “Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này.” Nỗi tức giận tạm thời lắng chìm, lắng xuống, nguôi ngoai, ông bình tâm mà suy nghĩ “ngờ ngợ”, “dừng lại”, “kiểm điểm”. Ông cố tìm lí lẽ để phủ nhận nhưng ngay lập tức mọi lí lẽ lại trở nên yếu ớt trước sự thật: “Mà thằng chánh Bệu thì đích thị là người làng không sai rồi. Không có lửa làm sao có khói? Chao ôi ! Cực nhục chưa, cả làng Việt gian, .. Lại còn bao nhiêu người làng, tan tác mỗi người một phương nữa, không biết họ đã rõ cái cơ sự này chưa?...”. Một loạt câu hỏi, câu cảm thán được nhà văn sử dụng để diễn tả sự giằng xé trong tâm trạng ông Hai, ông cảm thấy lo lắng, sợ hãi cho biết bao thân phận ông và người dân chợ Dầu khi phải đối mặt với sự thật này. Cả đêm hôm đó ông bị hành hạ, khổ sở, ông trằn trọc, lo lắng  không ngủ được, người ông rũ ra, thở dài. Đặc biệt, mỗi lần nghe thấy mụ chủ, ông Hai lại trải qua những giây phút căng thẳng tột độ, chân tay ông "nhũn ra", "lặng hẳn đi", "trống ngực đập thình thịch", "nín thở". Nghĩ tới mụ chủ nhà là lòng ông lại dâng lên 1 nỗi sợ hãi, ám ảnh. Mấy ngày sau,  ông tự giam mình, không dám bước chân đi đâu vì biến cố tâm lí khiến con người ông thay đổi. Từ một con người vui vẻ, hay cười, tự hào về làng , nay lại trở nên thu mình, khép nép, xấu hổi tủi nhục vì làng, cứ mỗi khi nghe từ "Việt gian", "cam nhông", hay thấy nhóm người bàn tán, ông nghĩ họ đang bàn tán về chuyện làng mình là nơm nớp, bất an. Đặc biệt, ông Hai vô cùng sợ hãi khi nhắc tới mụ chủ nhà, đỉnh điểm của nỗi sợ là mụ chủ nhà có ý đuổi khéo gia đình ông. Ông rơi vào tình trạng bế tắc, tuyệt đường sinh sống: không có nơi ở, làng xóm bị bôi nhọ. Trong lúc bế tắc, ông đã thoáng có ý nghĩ quay trở về làng nhưng ý nghĩ ấy nhanh chóng gạt đi vì quay trở về làng có chỗ trú chân nhưng đồng nghĩa với quay trở lại kiếp sống nô lệ, chấp nhận cuộc sống đen tối, đồng nghĩa với từ bỏ kháng chiến, phản bội cụ Hồ. Trải qua cuộc đấu tranh tâm lí quyết liệt, ông đưa ra một nhận định đanh thép “ Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù." Có lẽ tình yêu Tổ Quốc , yêu kháng chiến, gắn bó với cách mạng đã lớn hơn tình yêu làng. Đây chính là một bước phát triển trong tâm lí của người dân thời kì kháng chiến, đối với họ, làng là cội nguồn, là nhà cửa, tổ tiên, máu mủ… có ý nghĩa vô cùng quan trọng nhưng phải chối bỏ, thù hận làng thì đó là cả 1 quá trình đấu tranh tâm lí dữ dội, căng thẳng nhưng cũng rất quyết liệt. Giờ đây trong họ tình yêu nước đã lớn hơn tình yêu làng, bao trùm lấy tình yêu làng. Tình yêu nước còn được thể hiện qua cuộc đối thoại với thằng Húc, thể hiện khi ông nghe tin làng cải chính. Trong hoàn cảnh bế tắc, tuyệt vọng,ông Hai đã giải bày tâm sự cùng thằng Húc, muốn chia sẻ để giải toả tâm lí bằng sự hồn nhiên, trong sáng, vô tư của con, để xoa dịu nỗi đau trong lòng.  Lời đầu tiên ông muốn hướng tới quê nhà mình ở làng Dầu: "Thế nhà con ở đâu?", hỏi để khẳng định 1 tình yêu sâu nặng với làng vừa thể hiện sự xót xa, đau đớn của ông Hai khi hướng về làng. Câu thứ hai ông hỏi "Con ủng hộ ai?". Ông muốn bộc lộ tấm lòng thuỷ chung, gắn bó với cách mạng, với cụ Hồ, câu trả lời rành rọt của đứa con, ông khóc ròng ròng.Những giọt nước mắt xúc động khi đứa con nói đúng những lời gan ruột, tâm huyết từ đáy lòng ông. Cuộc đối thoại không chỉ giúp ông Hai minh oan, cởi bỏ nỗi lòng u uất mà còn khẳng định tình cảm thiêng liêng, bền vững gắn bó với cách mạng, kháng chiến, cụ Hồ. Khi ông nghe tin cải chính, Khuôn mặt buồn thiu của ông thường ngày nay lại tươi tắn hẳn, chia quà cho lũ trẻ trong nhà. Ông còn vội vàng sang nhà bác Thứ và những người xung quanh để khoe rằng làng ông không theo Tây mà anh dũng chống giặc, kể chuyện Tây đốt nhà ông bằng giọng hồ hởi, say sưa. Tin làng cải chính khiến ông Hai phấn khởi, hạnh phúc, vui mừng, tin ấy đã trả lại cho ông Hai bản tính ngày xưa, hay nói, hay cười, hay khoe - minh chứng cho tình yêu làng, nước luôn thống nhất trong con người ông Hai.

Bằng ngòi bút miêu tả tâm lí sắc sảo, nghệ thuật dựng truyện độc đáo, nhà văn Kim Lân đã tái hiện thành công đời sống tâm hồn, tình cảm, tâm lí của người nông dân gắn bó sâu nặng với làng, tha thiết yêu nước, trung thành với cách mạng, kháng chiến.