ĐỀ 5: Dưới đây là một đoạn trong “Chuyện người con gái Nam Xương” (Nguyễn Dữ) … “ Đoạn rồi nàng tắm gội chay sạch, ra bến Hoàng Giang ngửa mặt lên trời mà than rằng: – Kẻ bạc mệnh này duyên phận hẩm hiu, chồng con rẫy bỏ, điều đâu bay buộc, tiếng chịu nhuốc nhơ, thần sông có linh, xin ngài chứng giám. Thiếp nếu đoan trang giữ tiết, trinh bạch gìn lòng, vào nước xin làm ngọc Mị Nương, xuống đất xin làm cỏ Ngu Mĩ. Nhược bằng lòng chim dạ cá, lừa chồng dối con, dưới xin làm mồi cho cá tôm, trên xin làm cơm cho diều quạ, và xin chịu khắp mọi người phỉ nhổ.”… (Theo Ngữ văn lớp 9, tập một, NXB Giáo dục, 2010) Câu hỏi 1. Trong tác phẩm, lời thoại trên là độc thoại hay đối thoại? Vì sao? 2. Lời thoại này được Vũ Nương nói trong hoàn cảnh nào? Qua đó nhân vật muốn khẳng định những phẩm chất gì? Ghi lại ngắn gọn (khoảng 6 câu) suy nghĩ của em về những phẩm chất ấy của nhân vật. 3. Làm nên sức hấp dẫn của truyện truyền kỳ là những yếu tố kỳ ảo. Nêu hai chi tiết kỳ ảo trong truyện “Người con gái Nam Xương”. 4. Theo em nguyên nhân nào dẫn tới cái chết của Vũ Nương? 5. Viết đoạn 200 c bàn về lòng tự trọng.

1. Trong tác phẩm, lời thoại trên là lời độc thoại. Vì đây là lời của Vũ Nương tự nói với chính mình.

2. Lời thoại của Vũ Nương nói trong hoàn cảnh Vũ Nương bị chồng nghi oan về tấm lòng thủy chung son sắc của nàng, dù nàng đã hết mực phân trần những cũng không thể thay đổi ý nghĩ của Trương Sinh. Điều đó khiến nàng tuyệt vọng và có ý định lấy cái chết để chứng minh sự trong sạch.

Qua lời độc thoại của Vũ Nương, xoá thể thấy được nàng là một người phụ nữ thủy chung son sắc. Là một con người giàu lòng tự trọng. Nàng sẵn sàng lấy cái chết để chứng minh sự trong sạch của bản thân. Thật đáng nể phục và cũng thật xót thương cho một tấm hông nhan!

3. Hai chi tiết kì ảo:

+ Vũ Nương tự vẫn nhưng được Linh Phi cứu sống và đưa về thủy cũng.

+ Vũ Nương trở về giữa dòng sông, theo sau có đến năm mươi chiếc xe, cờ tán, võng lọng rực rỡ, lúc ẩn, lúc hiện khi được Trương Sinh lập đàn giải oan.

4.

- Vũ Nương chết là do nàng tự tử.

- Nguyên nhân trực tiếp là do lời nói ngây thơ của con trẻ. Đó Trương Sinh hay ghen, lại không cho nàng cơ hội giải thích, lòng ghen mù quáng dẫn đến hành động đổ hết lỗi lầm lên nàng; xã hội phong kiến bất công, trọng nam khinh nữ, người phụ nữ không có tiếng nói trong lúc bất giờ.

- Nguyên nhân gián tiếp là do chiến tranh phong kiến làm cho đôi lứa xa cách, làm cho Vũ Nương phải chỉ bóng mình trên vách để bù đắp tình yêu thương thiếu thốn từ người cha cho con mình. 

5. 

I. Mở bài

Người ta thường nói, đối với mỗi người bạn thân mình là quan trọng nhất. Nhưng để hiểu về bản thân một cách rõ ràng, cụ thể và đặc biệt biết cách khẳng định giá trị bản thân trong cuộc sống thì đó lại là vấn đề khiến chúng ta phải suy nghĩ. Những người làm được điều đó là những người nhận thức rất rõ “lòng tự trọng”

II. Thân bài

1. Giải thích về lòng tự trọng

- Lòng tự trọng là ý thức của chính bản thân, có nghĩa là biết coi trọng và giữ gìn phẩm cách, danh dự của chính mình.

- Tự trọng là lòng tự quý mình, tự coi mình có giá trị không bao giờ thất vọng về bản thân.

=> Phân biệt được giá trị của bản thân: thiện ác và quan niệm về lí tưởng sâu sắc.

2. Phân tích chứng minh biểu hiện của lòng tự trọng

a. Tự trọng là sống trung thực

b. Tự trọng là biết giữ gìn nhân cách, phẩm giả của mình. 

2. Vai trò của lòng tự trọng

- Lòng tự trọng là một thước đo nhân cách của con người.

- Xã hội ngày càng văn minh và hiện đại nếu con người biết sống tự trọng thì sẽ?

- So sánh giữa tự trọng với tự ái, tự cao,...

4. Phản đề

Tuy nhiên bên cạnh đó có 1 số bộ phận sống không tự trọng như nhiều bạn không dám thừa nhận lỗi sai của mình khi làm sai hoặc có nhiều người sống không trung thực trong học tập và trong thi cử.

5. Bài học nhận thức về lòng tự trọng

Giá trị bản thân mỗi con người được làm nền từ lòng tự trọng, hướng con người tới những chuẩn mực chung của xã hội, giúp cho cuộc sống ngày càng tươi đẹp hơn.

III. Kết bài

Nêu cảm nghĩ của em về lòng tự trọng và rút ra kinh nghiệm cho bản thân.